SANSURSUZ.NET

Edebiyat & Kitap

Arşiv Kazısı: 80’ler ve 90’ların İstanbul’u Yeniden Canlanıyor!

Fotoğrafçı Tunca, 1984-1997 yılları arasında çektiği İstanbul’daki öğrenci ve işçi eylemlerine ait arşiv görüntülerini sosyal medyada paylaşmaya başladı. Bu çalışmalar geçmişle bugünü bağlayan önemli bir perspektif sunuyor.

Elif AKSU • 26 Mart 2026, 06:01 • 4 dk okuma

İstanbul’un 1980’ler ve 1990’lar tarihini yansıtan nadir kareler, kimliği belirsiz bir arşiv kazısı sayesinde gün yüzüne çıkıyor. Fotoğrafçı Tunca, onlarca yıl önce kaydettiği öğrenci ve işçi eylemleri ile kentin sokak yaşamını belgeleyen fotoğraflarını bu yılın Mart ayından itibaren "Arşiv Kazısı" adı altında sosyal medyada yayımlamaya başladı. Bu paylaşımlar geçmişle günümüz arasında güçlü bir köprü kurarken, İstanbul’un sosyal ve politik atmosferine ışık tutuyor.

Fotoğraf Arşivlerinin Sosyal ve Kültürel Önemi

Tunca’nın arşiv çalışması, sadece geçmişin nostaljik bir hatırlaması değil, aynı zamanda bugünün ve yarının anlaşılmasına da hizmet ediyor. Fotoğrafçı, "Geçmişi sadece nostalji olarak görmek boşlukta süzülmek demek" diyerek arşivlerin önemini vurguluyor. Özellikle 1984-1997 dönemi, Türkiye’nin siyasi açıdan çalkantılı olduğu, sivil toplum hareketlerinin yükseldiği bir süreç. Bu fotoğraflar, dönemin sosyal dinamiklerini belgelemesi açısından paha biçilmez.

Öğrenci ve İşçi Eylemlerinin Görsel Tanıklığı

Söz konusu yıllara ait fotoğraflarda, İstanbul sokaklarında gerçekleşen öğrenci ve işçi eylemleri canlı ve çarpıcı şekilde kaydedilmiş. Bu kareler, o dönemde sosyal adalet ve hak arayışının görsel belgeleri olarak değerlendiriliyor. Tunca'nın objektifinden yansıyan bu anlar, şehirdeki toplumsal hareketliliğin izlerini sürmek için önemli bir kaynak teşkil ediyor.

Kent Belleği ve Kayıpların Önemi

Fotoğraf arşivleri aynı zamanda kentin hafızasını diri tutuyor. Tunca, kentte yaşananların "basit kayıplar olmadığını" belirtiyor. Kent hafızasının kaybolması, toplumsal belleğin zayıflamasına neden oluyor. Arşiv Kazısı projesi bu anlamda, unutulmaya yüz tutmuş İstanbul’un sosyal ve kültürel geçmişini yeniden hatırlatmayı amaçlıyor.

1980’ler ve 1990’larda İstanbul sokaklarından bir öğrenci eylemi.

Arşiv Kazısı’nın Gelecek Perspektifi

Tunca'nın başlattığı Arşiv Kazısı serisi, toplumsal belleğe katkı sağlamakla kalmayıp, yeni kuşaklara da dönemin gerçeklerini aktarıyor. Bu çalışmaların sosyal medya platformlarında paylaşılması, erişilebilirliği artırarak geniş kitlelere ulaşıyor. Projenin devamında, farklı dönem ve konulardaki arşivlerin de gün yüzüne çıkarılması ve dijital ortama aktarılması hedefleniyor.

Teknoloji ve Arşivlerin Dijitalleşmesi

Fotoğraf arşivlerinin dijitalleştirilmesi, hem korunma hem de yaygın şekilde paylaşılma açısından kritik öneme sahip. Çevrimiçi yayınlanan arşivler, araştırmacılar, öğrenciler ve genel kamuoyu için değerli bir kaynak oluşturuyor. Tunca, bu vesileyle geçmiş ile bugünü birleştiren bir perspektifin oluşturulmasına katkıda bulunuyor ve kentin dinamik tarihini canlı tutuyor.

Toplumsal Belleğe Katkı ve Eğitim

Arşiv Kazısı, sadece tarihsel belgeler sunmakla kalmıyor, aynı zamanda toplumsal hafızanın güçlendirilmesine ve eğitim amaçlı kullanılmasına da katkı sağlıyor. Bu fotoğraflar üzerinden yapılan tartışmalar ve analizler, dönemle ilgili farkındalığın artmasına hizmet ediyor. Böylece, geçmişte yaşananlar bugünün sorunlarını anlamaya ve yarına dönük çözümler geliştirmeye imkan tanıyor.

Arşiv görüntülerinin dijital platformlarda paylaşımı geniş kitlelere ulaşıyor.

Sonuç ve Değerlendirme

Arşiv Kazısı projesi, İstanbul’un 1980’ler ve 1990’lardaki sosyal mücadele ve yaşam kültürünü özgün bir bakış açısıyla yeniden gündeme getiriyor. BirGün tarafından haberi yapılan bu çalışma, kent belleğinin korunmasının önemini ve geçmişin, bugünü ve yarını anlamada oynadığı rolü bir kez daha gözler önüne seriyor. Yakın gelecekte farklı dönemlere ait arşivlerin de gün yüzüne çıkarılması, Türkiye’nin sosyal tarihine ışık tutmaya devam edecek.

#fotoğrafçılık #Arşiv Kazısı #İstanbul Tarihi #1980'ler #1990'lar #Sosyal Hareketler #Kent Belleği